Με στόχο την απεμπλοκή των Τοπικών Πολεοδομικών των δήμων της Αχαΐας το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδος ολοκληρώνει μια… απόπειρα για καλύτερο συντονισμό δράσης, στο φόντο της αβεβαιότητας που έχει προκαλέσει η ολοκλήρωση πολλών στρατηγικών σχεδίων και προγραμμάτων τα οποία είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «ΕΛΛΑΔΑ 2.0»
Σύμφωνα με το πόρισμα της Μόνιμη Επιτροπής Πολεοδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού του ΤΕΕ/ΤΔΕ, τον μεγαλύτερο προβληματισμό, σε σχέση με τα Τοπικά Πολεοδομικά, συνεχίζει να προκαλεί το νέο πλαίσιο (Π.Δ. 194/2025) για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων.
«Η σύνδεση του εγχειρήματος με τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης δημιούργησε έναν χρόνο χρηματοδότησης που δεν ταυτίζεται με τον πραγματικό χρόνο που απαιτεί ο σοβαρός χωρικός σχεδιασμός» αναφέρει το ΤΕΕ επισημαίνοντας ότι «η παράδοση μιας μελέτης δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό» και καταλήγει: «Η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν μπορεί επομένως να μετρηθεί μόνο με την απορρόφηση πόρων και τον αριθμό των μελετών που παραδόθηκαν, αλλά με το εάν τα σχέδια που τελικά θα θεσμοθετηθούν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα, εφαρμόσιμα, συνεκτικά και ανθεκτικά στον χρόνο και στον δικαστικό έλεγχο».
Αντί… θεραπείας νέα προβλήματα!
Το νέο Π.Δ. 194/2025 ακολούθησε η μεταγενέστερη θεσμοθέτηση της Ζώνης Ανάπτυξης Οικισμού (ΖΑΟ) και Περιοχής Ειδικών Χρήσεων (ΠΕΧ) προκειμένου να σταματήσει η αμφισβήτηση για τα πραγματικά όρια των οικισμών. Οι ζώνες αυτές, για να αξιοποιηθούν, απαιτείται σύμφωνα με το ΤΕΕ/ΤΔΕ ειδική χωρική, πολεοδομική, δημογραφική και αναπτυξιακή τεκμηρίωση ανά οικισμό, γεγονός το οποίο απουσιάζει τόσο από το ΤΠΣ.
Τα ΤΠΣ κρίθηκαν ως «θεραπεία» στην εμπλοκή των ορίων οικισμών με το ΣτΕ και το Π.Δ. Όμως, όπως επισημαίνει το πόρισμα, παραμένουν οι ασάφειες με τις οριοθετήσεις οικισμών και της σχέσης με το υφιστάμενο και προς αναγνώριση οδικό δίκτυο και τον εκτός σχεδίου χώρο, «ώστε ο νέος σχεδιασμός να περιορίσει τις πολεοδομικές ‘γκρίζες ζώνες’ και όχι να δημιουργήσει νέες» όπως εξηγεί.
‘Όροι δόμησης στα ορεινά
Η δέσμευση μεγάλων περιοχών με αυστηρούς όρους δόμησης στα ορεινά για παραγωγική δραστηριότητα στον πρωτογενή τομέα και ο πιθανός αποκλεισμός άλλων παραγωγικών (οικιστικής/επιχειρηματικής δραστηριότητας) είναι ένα από τα «sos» στο πόρισμα του ΤΕΕ. «Η διάσταση αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για τους μικρούς, ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς της Αχαΐας και συνολικά της ελληνικής περιφέρειας… Δεν σχεδιάζουμε την ύπαιθρο για να καταγράψουμε την ερήμωσή της, αλλά για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να παραμείνει ζωντανή» εξηγεί το ΤΕΕ/ΤΔΕ.
Κρίσιμο ζήτημα για τα ΤΠΣ, σύμφωνα με πόρισμα, «αποτελεί και η ποιότητα και η διαλειτουργικότητα των δεδομένων» (Κτηματολόγιο, Δασικοί Χάρτες, Αιγιαλός, Ρέματα, Αρχαιολογικοί Χώροι, περιοχές Natura). «Δεν είναι δυνατόν να επιδιώκεται σύγχρονος ψηφιακός πολεοδομικός σχεδιασμός όταν οι δημόσιες βάσεις χωρικών δεδομένων δεν επικοινωνούν πλήρως μεταξύ τους» σχολιάζει.
