Μουσικά Άρθρα

Η Χαρά Κουκουράκη στα Μουσικά Άρθρα

Επιμέλεια Μαριλένα Καλογεράκη

Email: mariaelenhk@gmail.com

«Η Μουσική μέσα από την Παιγνιοθεραπεία»

Στο σημερινό μουσικό άρθρο θα γνωρίσουμε την αξία του παιχνιδιού και τη σημασία της ύπαρξής του στη ζωή των παιδιών μας. Πόσο βοηθητικός είναι ο ρόλος του και πόσο σπουδαία η αξία του; Εκτός όμως από τα παιδιά μας μήπως θα ήταν χρήσιμο να εκπαιδευτούμε όλοι εμείς οι γονείς αλλά και οι εκπαιδευτικοί ώστε να επιδιώκουμε να παίζουμε με τα παιδιά μας σε κάθε ευκαιρία; Ποια είναι η συμβολή της μουσικής στο παιχνίδι; Για όλα αυτά θα ενημερωθούμε από την παιδαγωγό ειδικής και προσχολικής αγωγής και ειδικό θεραπευτικού παιχνιδιού κυρία Χαρά Κουκουράκη.

1. Τι είναι η παιγνιοθεραπεία και τι ομοιότητες και διαφορές υπάρχουν με την ψυχοεκπαίδευση;;

Η Παιγνιοθεραπεία είναι μία θεραπευτική παρέμβαση για παιδιά ηλικίας 3,5  ετών και άνω, τα οποία έχουν συναισθηματικά, κοινωνικά και προβλήματα συμπεριφοράς. Αξιοποιεί τον φυσικό τρόπο επικοινωνίας και μάθησης των παιδιών, το παιχνίδι. Είναι μια μορφή Ψυχοθεραπείας και Ψυχολογικής Υποστήριξης για τα παιδιά, η οποία τα βοηθάει να εκφράσουν αυτό που τους συμβαίνει, να επικοινωνήσουν δύσκολα συναισθήματα, να νοιώσουν ότι έχουν αξία και να εμπιστευτούν και πάλι τον εαυτό τους και τους άλλους.

Χρησιμοποιεί ως εργαλεία το Συμβολικό και Δημιουργικό Παιχνίδι, το Κουκλοθέατρο, τις Θεραπευτικές Ιστορίες, την Ζωγραφική, το Αισθητηριακό Παιχνίδι, τον Πηλό, την Μουσική και την Κίνηση, το Παιχνίδι στην άμμο, το Θέατρο.

Η λεκτική επικοινωνία δυσκολεύει τα παιδιά, ιδιαίτερα στο να εκφράσουν δύσκολα και συχνά αξεδιάλυτα συναισθήματα. Ακόμη κι αν το παιδί έχει πλούσιο λεξιλόγιο, σε κατάσταση ψυχικής έντασης αποδιοργανώνονται από την ισχύ των συναισθημάτων τους, φέρονται παρορμητικά και δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε συζητήσεις εστιασμένες στη συμπεριφορά τους. Για τα παιδιά αυτά, το παιχνίδι είναι ο πιο άμεσος τρόπος, τα παιδιά να αντιληφθούν το συναίσθημα που κουβαλούν και να καταφέρουν με τη βοήθεια του Θεραπευτή να το εκφράσουν λεκτικά.

Στο πλαίσιο της Παιγνιοθεραπείας, το παιδί έχει τη δυνατότητα να εκφραστεί ελεύθερα, σε ένα χώρο που παρέχει ασφάλεια, εμπιστοσύνη, σεβασμό, κατανόηση και αποδοχή. Δίνεται στο παιδί ο χώρος και ο χρόνος για να αρχίσει να παίρνει πρωτοβουλίες , ώστε τόσο η συμπεριφορά όσο και τα συναισθήματά του να βασίζονται σε προσωπικές επιλογές. Σαν αποτέλεσμα, επιτυγχάνεται το παιδί να νιώσει καλύτερα, να αποδεχθεί και να πιστέψει στον εαυτό του, να αλλάξει αρνητικές συμπεριφορές, να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις, και να προσαρμοστεί καλύτερα στο περιβάλλον.

Είναι μια μοναδική εμπειρία για ένα παιδί να ανακαλύπτει οτι υπάρχει ένας χώρος που εξαφανίζονται οι εντολές, οι επιπλήξεις, οι περιορισμοί (όχι όμως τα όρια), οι αποδοκιμασίες και αντικαθίστανται από την αποδοχή χωρίς όρους και την άδεια να είναι ο εαυτός του. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, συχνά αναδύονται ποικίλα συναισθήματα και το παιδί τα κοιτά κατά πρόσωπο, μαθαίνει να τα ελέγχει ή αποφασίζει να τα εγκαταλείψει. Σιγά σιγά ανακαλύπτει την προσωπική του δύναμη και την δυνατοτητα να σκέφτεται για τον εαυτό του, να παίρνει τις δικές του αποφάσεις, να ωριμάζει ψυχολογικά.

Ενδείκνυται σε δυσκολίες, όπως :

-Προβλήματα Συμπεριφοράς

-Υπερκινητικότητα/ Παρορμητική Συμπεριφορά

-Συναισθηματικές Διαταραχές

-Δυσκολίες στην Επικοινωνία, Αρνητισμός

-Αρνητική εικόνα εαυτού/ Χαμηλή αυτοπεποίθηση

-Αυτισμός / Αισθησιοκινητικές Διαταραχές

-Προβλήματα Κοινωνικής ενσωμάτωσης

-Επιθετικότητα, Βία

-Καθυστερημένη εκφορά λόγου/ σωματική ανάπτυξη/ αποκοπή από αντικείμενο προσκόλλησης

-Έντονη προσκόλληση

-Δυσκολίες ενσωμάτωσης στο σχολικό/ οικογενειακό/ φιλικό περιβάλλον

-Φοβίες

-Άγχος

-Απομόνωση

-Κατάθλιψη / Θλίψη

-Διαζύγιο / Χωρισμός/ Νέο μέλος στην Οικογένεια/ Μετακόμιση/ Υιοθεσία

-Πένθος

-Αλαλία/ Τραυλισμός

-Ψυχοσωματικές Ασθένειες

Η Ψυχοεκπαίδευση, από την αντίθετη κατεύθυνση, αποτελεί μια Ψυχολογική Παρέμβαση περισσότερο Γνωστικής Κατεύθυνσης.

Κύριος στόχος της Ψυχοεκπαίδευσης είναι η συνειδητοποίηση κι η κατανόηση των δυσκολιών που έχει κάποιος, ώστε να μπορεί και εκείνος να συμμετέχει  και να διευκολύνει παράλληλα με τον ειδικό τη θεραπευτική διαδικασία. Στα πλαίσια της, εκπαιδεύονται τόσο το Παιδί, όσο και οι Γονείς, να αναγνωρίζουν τις Δυσκολίες του Παιδιού και πώς να έρχονται αντιμέτωποι με αυτές.

Το παιδί και οι Γονείς διδάσκονται

-δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης

-πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσλειτουργικές συμπεριφορές

-πώς να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται την έκφραση συναισθημάτων

-τις απαραίτητες κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες

-την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης μέσω του βιώματος της επιτυχίας

-την ενδυνάμωση και ενίσχυση των δεξιοτήτων επικοινωνίας με στόχο τη μείωση του άγχους και τη βελτίωση των σχέσεων

Έτσι καταφέρνουμε σταδιακά να οργανώνεται η Οικογενειακή καθημερινότητα, αλλά και το ημερήσιο πρόγραμμα του ίδιου του Παιδιού.

Η Ψυχοεκπαίδευση στα παιδιά γίνεται μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες και αποτελεί μια πιο Κατευθυντικής Μορφής Παιγνιοθεραπέια, θα λέγαμε.

Σαν παρεμβάσεις συνυπάρχουν, ιδιαίτερα σε παιδιά με Διαταραχές στην Ανάπτυξη και υποστηρίζουν Ολικά το Παιδί και την Οικογένειά του.

2. Τι σε έκανε να ασχοληθείς με αυτό το επάγγελμα; Ποιος είναι ο στόχος σου και το «αποτύπωμα» που θα ήθελες να αφήσεις;

Σαν παιδί, κι αργότερα έφηβη, ποτέ δεν σκέφτηκα τον εαυτό μου ως δασκάλα, εμψυχώτρια, ψυχολόγο, θεραπεύτρια. Δημοσιογράφος ήθελα να γίνω. Να γράφω και να αναλύω τα γεγονότα!

Έτσι κάπως ξεκίνησα τις σπουδές της στα Οικονομικά, μα σύντομα αντιλήφθηκα μέσα από την Εθελοντική μου Δράση σε παιδιά Κοινωνικών Αναγκών, πως το νόημα της Ζωής δεν κρύβεται στους αριθμούς, μα στην ψυχή των Ανθρώπων

Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου ως Βρεφονηπιαγωγός Ειδικής Αγωγής και εργάστηκα σε παιδικούς σταθμούς, και νηπιαγωγεία. Ειδικεύτηκα στην Αξιοποίηση των Τεχνών στην Εκπαίδευση και παρακολούθησα πολλές Εκπαιδεύσεις και Κύκλους Σεμιναρίων πάνω στην Σχολική ψυχολογία, τις Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές, το ΔΕΠΥ και την Συμβουλευτική Γονέων. Από την πρώτη στιγμή αγάπησα την δουλειά μου και την επαφή με τα παιδιά. Με έκανα μέσα από την αθωότητα, τον αυθορμητισμό, την φαντασία και την εκφραστικότητά τους, να νιώσω Σημαντική! Να νιώσω πως με αγαπούν, πως πραγματικά προσφέρω χαρά στους γύρω μου!

Γρήγορα, αντιλήφθηκα πόσο σημαντικό κομμάτι στην Εξέλιξη του Παιδιού είναι η Κατανόηση των Αναγκών του. Έμαθα, πως κάθε δύσκολη συμπεριφορά ενός παιδιού, κρύβει μια ανάγκη. Είναι ο τρόπος τους να μας μιλήσουν. Έτσι, συνέχισα και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στην μη Κατευθυντική Παιγνιοθεραπεία δηλαδή, την ψυχοθεραπεία Παιδιών μέσα από το Παιχνίδι.

Τα παιδιά αγωνίζονται να είναι ξεχωριστά πρόσωπα μέσα στο περιβάλλον που ζουν και μεγαλώνουν. Αν δεν καταφέρουν να το πετύχουν με ένα νόμιμο τρόπο, θα βρουν εναλλακτικές λύσεις. Ένα παιδί που έχει κρίσεις οργής, που πειράζει σκόπιμα και ενοχλητικά τους γύρω του, που μουτρώνει, είναι αποτραβηγμένο και χάνεται στις ονειροπολήσεις του, μπλέκεται σε καβγάδες, προσπαθεί να σοκάρει τους γύρω του με τη συμπεριφορά του, είναι ένα παιδί που υπερασπίζεται κάθε στιγμή το δικαίωμά του να είναι ένα μοναδικό πρόσωπο σε αυτό τον κόσμο.

Μέσα στον μαγικό κόσμο της Παιγνιοθεραπείας, είδα στην πράξη την έννοια της Ασφαλούς Προσαρμογής και του Attachment. Πόσο σημαντικό κομμάτι στη ζωή ενός παιδιού αποτελεί η σχέση του με τον Γονέα και το χτίσιμο ενός Ασφαλούς Δεσμού με αυτόν. Έτσι, εκπαιδεύτηκα στο Filial Play- Παιχνίδι Επανασύνδεσης Γονέα με το Παιδί και στον Κύκλο της Ασφάλειας -Circle of Security.

Και για να μπορώ να βοηθήσω και τους Γονείς των Παιδιών να κατανοήσουν τις ανάγκες των παιδιών τους και να επικοινωνήσουν μαζί τους, να χτίσουν έναν Ασφαλή Δεσμό, πιστοποιήθηκα από την Gordon Hellas ως Εκπαιδεύτρια στην Εκπαίδευση Αποτελεσματικού Γονέα και στο Εργαστήριο Υπέροχα Νήπια Συνεχίζω να εκπαιδεύομαι και φοιτώ στο τμήμα Ψυχολογίας του Marconi University of Italia.

Για εμένα, τα παιδιά είναι η συνέχεια του Κόσμου μας. Το πιο απαραίτητο στοιχείο του. Κι εμείς οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε με σεβασμό την κάθε Παιδική Ψυχή

Το όνειρο μου είναι να μεγαλώνουν παιδιά συναισθηματικά, σωματικά και ψυχικά υγιή,  με εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, με ενσυναίσθηση, που χαμογελούν, και απολαμβάνουν τη ζωή.

Και οι Ενήλικες να απολαμβάνουν τον Γονεϊκό τους Ρόλο και κάθε μοναδική εμπειρία που αυτός τους προσφέρει. Να συνταξιδεύουν και να εξελίσσονται μέσα από τα παιδιά τους. Ονειρεύομαι έναν κόσμο, που το βάρος της ταμπέλας του Τέλειου Γονέα δε θα υπάρχει, παρά μόνο Αρκετά Καλοί Γονείς να μεγαλώνουν υπέροχα, ευσυνείδητα, με αυτοπεποίθηση παιδιά.

3. Ποιος είναι ο ρόλος της μουσικής και ποια θεωρείς πως είναι τα αποτελέσματά της επάνω στο αντικείμενο της δουλειά σου;

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια, η οποία ποτέ δεν έδωσε έμφαση στην μουσική εκπαίδευση. Από μικρή θυμάμαι να λατρεύω τον χορό, μα δεν με θυμάμαι να τραγουδάω ή να παίζω κάποιο μουσικό όργανο.

Τον μαγικό κόσμο της Μουσικής τον ανακάλυψα κατά τη Διάρκεια των σπουδών μου. Εκεί διδάχθηκα τα στοιχεία του Ρυθμού, της Ταχύτητας, της Έντασης, της Παύσης, της Επανάληψης.

Δειλά ξεκίνησα να χρησιμοποιώ κρουστά μουσικά οργανάκια στην τάξη στο σχολείο. Διστακτικά ξεκίνησα να τραγουδώ ξανά τα ξεχασμένα παιδικά τραγούδια. Μα γρήγορα τα παιδιά έδιωξαν τους φόβους μου μακριά! Η ανταπόκρισή τους, η επιθυμία τους να κινηθούν και να τραγουδήσουν ήταν απρόσμενη! Γρήγορα κατάλαβα πως τα παιδιά έχουν ανάγκη την μουσική στην ζωή τους!

Μέσα από την μουσική τα παιδιά εκτονώνουν τα συναισθήματά τους. Βελτιώνουν την λεκτική τους εκφορά και εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους. Εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Αντιλαμβάνονται το σώμα τους και τις δυνατότητες που αυτό έχει. Βελτιώνουν την Κινητικότητα, τον Συντονισμό και αποκτούν πιο αρμονική κίνηση. Η επαφή με τα μουσικά όργανα τα βοηθάει να εξελίξουν τις δεξιότητές τους. Μέσα από τα διάφορα μουσικοκινητικά παιχνίδια τα παιδιά μαθαίνουν να αφουγκράζονται το σώμα τους, να συντονίζονται με την ομάδα, να δέχονται την σωματική επαφή, να ακουμπούν τον άλλον με σεβασμό .

Η οποιαδήποτε μελωδία είναι ικανή να κάνει ένα παιδί σε συναισθηματική έξαρση που κλαίει, που ουρλιάζει, να σταματήσει! Ένα τραγούδι ήρεμο, μπορεί να κάνει ένα παιδί να ηρεμήσει. Κι ένα άγριο τραγούδι, ένα αγριεμένο παιδί να εκτονωθεί και να αποβάλει την ένταση που κουβαλά. Η μουσική είναι ένας τρόπος άτομα με νοητική υστέρηση, αναπτυξιακές κι άλλου τύπου διαταραχές, να επικοινωνήσουν και να συντονιστούν με τον Θεραπευτή.

Νευροβιολογικά, η μουσική νοημοσύνη εδράζεται κυρίως στο δεξί ημισφαίριο (στο δεξιό μετωπιαίο κροταφικό λοβό), το συναισθηματικό μας ημισφαίριο. Γι αυτό, κάθε μουσικό ερέθισμα, ξυπνάει πρώτα μια συναισθηματική ανάμνηση, γεννάει ένα πλήθος συναισθημάτων. Μα κάθε μουσικό ερέθισμα επεξεργάζεται και από το αριστερό, το ημισφαίριο της λογικής. Γιατί η μουσική είναι κατά βάση μαθηματικά! Κι έτσι μέσω της μουσικής, το αριστερό ημισφαίριο συνδέεται με το δεξί και το συναίσθημα βρίσκει τρόπο έκφρασης!

Κι αυτά τα Θεραπευτικά στοιχεία της Μουσικής τα απολαμβάνω τόσο στην καθημερινή μου επαφή με τα Παιδιά στην Τάξη, όσο και στην Παιγνιοθεραπεία.

Με τη βοήθεια της Μουσικής , η διαχείριση μιας σχολικής τάξης γίνεται πιο εύκολη, η ομάδα συντονίζεται καλύτερα και τα παιδιά απολαμβάνουν την μάθηση.

Με τη βοήθεια της Μουσικής στο playroom, τα παιδιά εκφράζουν το συναίσθημα τους και το επεξεργαζόμαστε θεραπευτικά.

3. Πώς μπορεί κάποιος να ενημερωθεί σχετικά με την δουλειά σου;

Αυτή τη στιγμή διατηρώ τον δικό μου Χώρο Δημιουργικού και Θεραπευτικού Παιχνιδιού στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης.

https://www.facebook.com/%CE%A4%CE%BF-%CE%A0%CE%B1%CE%B9%CF%87%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%A7%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%82-%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%A0%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CF%8C%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%82-%CE%A8%CF%85%CF%87%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%88%CE%BA%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7%CF%82-185196369026014.

Εκεί μπορούν τα παιδιά να παίξουν ελεύθερα στις διαφορετικές γωνίες με παιχνίδια συμβολικού, εικαστικού, δημιουργικού και γνωστικού χαρακτήρα, όσο οι συνοδοί τους χαλαρώνουν στο καφέ ή παίζουν μαζί τους!

Στον ίδιο χώρο, πραγματοποιώ Εργαστήρια Αισθητηριακού Παιχνιδιού, Συναισθηματικής Αγωγής, Πρωινά εργαστήρια για νήπια προσχολικής ηλικίας, Αναγνώσεις παραμυθιών, Εργαστήρια Θεατρικού Παιχνιδιού και Μαγειρικής, Εργαστήρια παιχνιδιού για βρέφη με γονείς, Εργαστήρια Εικαστικής και Σωματικής Έκφρασης, playgroups.

Στον ίδιο χώρο,   εργάζομαι ατομικά με παιδιά και Γονείς. Θεραπευτικά και Συμβουλευτικά.

Πλέον, λόγω των Συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί, εργάζομαι και Διαδικτυακά με Γονείς. Πραγματοποιώ ατομικές συνεδρίες Συμβουλευτικής κι Εκπαίδευσης γονέων στην Θετική Διαπαιδαγώγηση. Επίσης, οι γονείς Βρεφών και Νηπίων μπορούν να παρακολουθήσουν το Διαδικτυακό Εργαστήριο Θετικής Διαπαιδαγώγησης ¨Υπέροχα Νήπια¨, πιστοποιημένο από την Gordon Hellas. Σύντομα, στις 12/4 ξεκινάει Νέος Κύκλος Εκπαίδευσης!

Για τακτική ενημέρωση των On-line Εργαστηρίων που τρέχουν ή θα τρέξουν μπορείτε να ενημερώνεστε από τις σελίδες στο facebook:

https://www.facebook.com/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B7-%CE%A7%CE%B1%CF%81%CE%AC-%CE%A0%CE%B1%CE%B9%CE%B3%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%95%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7-%CE%A3%CF%85%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%93%CE%BF%CE%BD%CE%AD%CF%89%CE%BD-107687587608455

Ή στο instagram: koukourakichara_playtherapy

και στο Τηλέφωνο 6943869689.

Related posts

«Η Μουσική μέσα από τις διάφορες μορφές της»

4press

«Η Μουσική στην Εξεταστική» -Γράφει η Μαριλένα Καλογεράκη

4press

“Πατέρα μου”… το καινούργιο τραγούδι με την υπογραφή Κώστα Ντότσικα

4press