Η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο δεν προκαλεί απλώς αναταράξεις στην Κεντροαριστερά. Δημιουργεί ήδη ένα νέο πολιτικό τοπίο, με τα κομματικά επιτελεία να παρακολουθούν καθημερινά τις κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού. Οι πρώτες μετρήσεις καταγράφουν την εντυπωσιακή πολιτική επανασυσπείρωση γύρω από το εγχείρημα τοπ οποίο έχει αρχίσει να προκαλεί νευρικότητα και εκνευρισμό στο ΠΑΣΟΚ που βλέπει το πολιτικό αφήγημά του να πιέζεται πριν καν στηθεί επίσημα το νέο κόμμα.
Η εκδήλωση στο Θησείο, που οργανώθηκε με χαρακτηριστικά πολιτικής επανεκκίνησης και όχι απλής παρουσίας ενός πρώην πρωθυπουργού, θεωρείται από συνεργάτες του Αλ. Τσίπρα η πραγματική αφετηρία για την οικοδόμηση του νέου φορέα.
Το βασικό στοιχείο που προβάλλουν από το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού είναι η αυξημένη συμμετοχή εθελοντών. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεκάδες χιλιάδες πολίτες υπέγραψαν ήδη την ιδρυτική διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) τις πρώτες ημέρες λειτουργίας της σχετικής πλατφόρμας, ενώ σε πολλές περιοχές της χώρας συγκροτούνται άτυπες ομάδες πολιτών που αναλαμβάνουν την πρώτη οργανωτική δουλειά.
Το σχέδιο της ηγετικής ομάδας είναι η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου δικτύου συμμετοχής, με φυσική παρουσία στις γειτονιές αλλά και έντονη ψηφιακή δραστηριότητα.
Ηδη ο Αλ. Τσίπρας όρισε μία εκπρόσωπο του κόμματος, τη Θεώνη Κουφονικολάκου, και τέσσερις αναπληρωτές, τους Κώστα Καρπουχτσή, Γιώργο Μπαλατσούκα, Νίκο Νυφούδη και Αννα Παπαδοπούλου, οι οποίοι έχουν αναλάβει καθημερινές δημόσιες παρεμβάσεις, ενώ παράλληλα οργανώνεται ο μηχανισμός επικοινωνίας με τις εθελοντικές ομάδες σε όλη τη χώρα. Το μοντέλο που επιχειρεί να εφαρμόσει το νέο σχήμα παραπέμπει περισσότερο σε πολιτικό κίνημα παρά σε κλασικό κομματικό οργανισμό, με έμφαση στις μικρές συναντήσεις, στις τοπικές συσκέψεις και στις άμεσες επαφές με τους πολίτες.
Σύμφωνα με στελέχη που συμμετέχουν στον σχεδιασμό, η υπογραφή της διακήρυξης δεν αντιμετωπίζεται ως μια τυπική ηλεκτρονική διαδικασία, αλλά ως αφετηρία πολιτικής συμμετοχής. Γι’ αυτό και τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ξεκινήσει ένα μεγάλο κύμα εκδηλώσεων σε όλη τη χώρα, με κεντρικά και τοπικά στελέχη να «οργώνουν» γειτονιές και την περιφέρεια. Στόχος είναι οι εκδηλώσεις να έχουν διαδραστικό χαρακτήρα, με ανοιχτό διάλογο και όχι μονολόγους από κομματικά στελέχη.
Παράλληλα, ολοκληρώνεται και η ψηφιακή πλατφόρμα του κόμματος, μέσω της οποίας θα συντονίζονται οι εθελοντές τόσο γεωγραφικά όσο και θεματικά, σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία, η οικονομία και το περιβάλλον. Στην ηγετική ομάδα θεωρούν ότι το στοίχημα της συμμετοχής είναι κομβικό για την επιτυχία του εγχειρήματος, καθώς ο Αλ. Τσίπρας επιδιώκει να εμφανίσει το νέο κόμμα ως απάντηση στην κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο υβριδικό μοντέλο λειτουργίας. Η απόφαση που έχει ληφθεί είναι το κόμμα να στηριχθεί σε μικρές συνεισφορές πολλών πολιτών και όχι σε μεγάλες χορηγίες. «Λίγα από πολλούς», είναι το σύνθημα που κυριαρχεί στις εσωτερικές συζητήσεις, με συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού να επιμένουν ότι επιδιώκεται ένα μοντέλο οικονομικής αυτονομίας και κοινωνικής συμμετοχής. Το κλίμα ενισχύεται ακόμη περισσότερο από τις πρώτες δημοσκοπήσεις που καταγράφουν την ΕΛΑΣ στη δεύτερη θέση, μπροστά από το ΠΑΣΟΚ.
Στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού αντιμετωπίζουν τις μετρήσεις με συγκρατημένη αισιοδοξία, θεωρώντας ωστόσο ότι αποτυπώνουν μια τάση επιστροφής ψηφοφόρων που είχαν απομακρυνθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ μετά την εκλογική κατάρρευση και την εσωκομματική κρίση των τελευταίων ετών.
Οι ίδιες δημοσκοπήσεις προκαλούν έντονο προβληματισμό στο ΠΑΣΟΚ ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση επιχειρεί να αποδομήσει πολιτικά την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού. Στελέχη της Ν.Δ. κατηγορούν τον Αλ. Τσίπρα ότι επιχειρεί «rebranding» χωρίς ουσιαστική αυτοκριτική για την περίοδο διακυβέρνησής του, ενώ επιμένουν ότι η κοινωνία δεν έχει ξεχάσει τις συγκρούσεις και τις περιπέτειες της περιόδου 2015- 19. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θεωρούν ότι η επανεμφάνιση Τσίπρα μπορεί να συσπειρώσει αντιδεξιά ακροατήρια, ταυτόχρονα όμως πιστεύουν ότι επαναφέρει και ισχυρά αντι-ΣΥΡΙΖΑ αντανακλαστικά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ
Αντιθέτως στον ΣΥΡΙΖΑ είναι «ζαλισμένοι» και αναζητούν διέξοδο επιβίωσης. Ο Σωκράτης Φάμελλος προανήγγειλε μιλώντας στον ΑΝΤ1 πρωτοβουλία το επόμενο Σάββατο στην Κεντρική Επιτροπή προκειμένου να βγει από το τέλμα το κόμμα χωρίς ωστόσο να ανοίξει τα χαρτιά του. Στην ερώτηση για το αν έχει μιλήσει με τον Αλ. Τσίπρα, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απάντησε πως «δεν γίνεται πολιτική πίσω από κλειστές πόρτες και ιδιωτικές συνεννοήσεις. Θα αναλάβουμε ξεκάθαρα τη θέση και την ευθύνη απέναντι στην κοινωνία και ο Τσίπρας τοποθετείται με τον δικό του λόγο. Εδώ πρέπει να κάνουμε βήματα ενωτικά γιατί αυτό χρειάζεται η κοινωνία, δεν πρέπει να βάζουμε φραγμούς, διλήμματα, πιέσεις».
Αυτοί που μένουν «εκτός σχεδίων» για το νέο κόμμα Τσίπρα περιμένουν τις συνεδριάσεις των οργάνων για να περάσουν στην αντεπίθεση. Ηδη υπήρξαν νέες βολές από τον Παύλο Πολάκη, ενώ ο Νίκος Παππάς αλλά και άλλα στελέχη κάλεσαν αυτούς που θέλουν να φύγουν να παραιτηθούν και να παραδώσουν τις έδρες τους. Και αυτό διότι η πλειονότητα των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ περιμένει απλά το νεύμα του πρώην πρωθυπουργού, ενώ κάποιοι άλλοι δεν αποκλείεται να αποχωρήσουν ακόμη και χωρίς καμία κίνηση του Αλ. Τσίπρα.
Το ίδιο κλίμα επικρατεί και στη Νέα Αριστερά, καθώς μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να αποχωρήσουν επτά βουλευτές, η ανεξαρτητοποίηση των οποίων θα σημάνει και την απώλεια της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Αλέξης Χαρίτσης, Εφη Αχτσιόγλου, Νάσος Ηλιόπουλος, Δημήτρης Τζανακόπουλος, Θεανώ Φωτίου, Μερόπη Τζούφη και Χουσεΐν Ζεϊμπέκ έχουν ετοιμάσει ήδη το κείμενο ανεξαρτητοποίησής τους, με τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη να ζητά να προχωρήσουν άμεσα ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο.
Στην αντεπίθεση με το «καλημέρα»
Η στρατηγική που αναμένεται να ακολουθήσει η Μαρία Καρυστιανού και τα πρόσωπα που θα πλαισιώσουν την προσπάθειά της
Η Μαρία Καρυστιανού εισήλθε στην πολιτική αντιπαράθεση ανταποδίδοντας αμέσως τα πυρά για όσα ακούστηκαν για το κόμμα της κατά την παρουσίαση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Στο σχόλιο των παρουσιαστών της εκδήλωσης ότι «παράγουμε περισσότερα κόμματα από όσα μπορούμε να καταναλώσουμε», η Ελπίδα για τη Δημοκρατία απάντησε με ανακοίνωση στην οποία κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό ότι «προκαλεί» όταν κάνει λόγο για «ισχυρή δημοκρατία», «ζωή με αξιοπρέπεια» και «κανόνες για τις τράπεζες» καθώς δοκιμάστηκε ως πρώην πρωθυπουργός.
Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία δεν άφησε ασχολίαστες τις αιχμές εναντίον της, κάνοντας λόγο για «προκλητική ειρωνεία» και χαρακτήρισε λυπηρό πως «εξομοίωσε τα κόμματα με είδη αναλώσιμα», κυρίως όμως προχώρησε σε προσωπική επίθεση στον Αλ. Τσίπρα κάνοντας λόγο για τον πολιτικό «που μας έφερε το τρίτο μνημόνιο και υποθήκευσε το μέλλον μας, κάνοντας το ‘‘όχι’’ του ελληνικού λαού ‘‘ναι’’». Ηταν φυσικά και ένα μήνυμα προς την πλευρά του Αλ. Τσίπρα ότι το κόμμα της Μ. Καρυστιανού, που έκανε ένα πολύ καλό ξεκίνημα στις πρώτες μετρήσεις, δεν θα του παραχωρήσει αμαχητί την πρωτοκαθεδρία στην αντιπολίτευση.
Το πολιτικό εγχείρημα της Μ. Καρυστιανού έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς οι πρώτες δημοσκοπήσεις τοποθετούν το νέο κόμμα στην πρώτη τετράδα με μικρή διαφορά από την ΕΛΑΣ και σχεδόν ισοδύναμο με το ΠΑΣΟΚ. Οπως υποστηρίζουν συνεργάτες της Μ. Καρυστιανού, αυτό τρομάζει και ίσως γι’ αυτό να υπήρξαν και τα αρνητικά σχόλια, τα οποία χαρακτηρίζουν ως έμμεση αναγνώριση της δυναμικής της.
Μπαίνουν στη μάχη
Η Μ. Καρυστιανού δεν μπαίνει σε αυτή τη νέα φάση χωρίς στήριξη. Τα πρόσωπα που την πλαισιώνουν διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τη φιλοσοφία και τις πολιτικές γραμμές που θα ακολουθήσει. Γύρω της έχει συγκροτηθεί ένας στενός πυρήνας συνεργατών με σαφή κατανομή ρόλων. Κεντρικό πρόσωπο και δεξί χέρι της είναι η δικηγόρος Μαρία Γρατσία. Εμπιστη συνεργάτις και σύμβουλος στην τραγωδία των Τεμπών, η Μ. Γρατσία είναι βασικός συντονιστικός κρίκος του εγχειρήματος, που αναλαμβάνει τόσο τον νομικό σχεδιασμό όσο και σημαντικό μέρος της οργανωτικής δομής.
Ο επικοινωνιολόγος Ηλίας Μιχαλάς, με εξειδίκευση στο πολιτικό μάρκετινγκ και στις νέες τεχνολογίες, διαμορφώνει την επικοινωνιακή στρατηγική και την ψηφιακή παρουσία του κόμματος – κρίσιμο στοιχείο σε μια εποχή όπου η πολιτική επικοινωνία κρίνεται σε μεγάλο βαθμό στα social media.
Στη θεματική των οικονομικών θέσεων συμβάλλει ο Φάνης Τσουλουχάς, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, απόφοιτος του Harvard Business School με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Illinois – ένα όνομα που προσδίδει ακαδημαϊκό κύρος στον προγραμματικό λόγο. Σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και γεωστρατηγικής παρεμβαίνει ο απόστρατος υποστράτηγος Αθανάσιος Τζουγανάτος, ο οποίος όπως και η Μ. Γρατσία είχε πολιτευτεί στο παρελθόν με τη ΝΙΚΗ ενώ για την εξωτερική πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις ο πρέσβης επί τιμή Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος φέρνει δεκαετίες διπλωματικής εμπειρίας. Συμπληρώνουν τον πυρήνα ο Βασίλης Κοκοτσάκης, τεχνικός σύμβουλος των συγγενών θυμάτων των Τεμπών, που αποτελεί τη ζωντανή σύνδεση με την υπόθεση που γέννησε αυτό το κόμμα, αλλά και ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός, που έχει αναλάβει τον τομέα της επικοινωνίας και της ενημέρωσης- η ίδια η Μ. Καρυστιανού παραπέμπει σε αυτόν όσους δημοσιογράφους επικοινωνούν μαζί της.
Αυτό που κάνει τον πυρήνα της «Ελπίδας» ενδιαφέροντα δεν είναι μόνο η ποικιλομορφία των εξειδικεύσεων, αλλά και η απουσία παλαιοκομματικών προφίλ, ένα χαρακτηριστικό που η Μ. Καρυστιανού έχει επιλέξει να προβάλει ως διαχωριστική γραμμή από τα υπόλοιπα κόμματα.
Συμβολισμός
Τίποτα όμως δεν φαίνεται να επιλέγεται στην τύχη. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία παρουσιάστηκε επίσημα στη Θεσσαλονίκη, στον ιστορικό κινηματογράφο «Ολύμπιον» που γέμισε ασφυκτικά, ενώ στον πεζόδρομο της πλατείας Αριστοτέλους γιγαντοοθόνη μετέδιδε την εκδήλωση σε όσους δεν χώρεσαν μέσα στην αίθουσα. Ο συμβολισμός της βόρειας Ελλάδας και η απόσταση από την αθηναϊκή πολιτική «φούσκα» έστειλαν το μήνυμα. Η Μ. Καρυστιανού μίλησε με παθιασμένο ύφος και σαφείς στόχους. Η τραγωδία των Τεμπών παρέμεινε ο ηθικός πυρήνας της ομιλίας της, ωστόσο το πολιτικό πλαίσιο που ανέπτυξε ήταν ευρύτερο: καταπολέμηση της διαφθοράς, ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, διαφάνεια στις τράπεζες και στα δημόσια κονδύλια, προστασία της πρώτης κατοικίας, στήριξη της οικογένειας και αντιμετώπιση του Δημογραφικού. Είκοσι άξονες πολιτικής διακήρυξης που φιλοδοξούν να μιλήσουν σε ένα ευρύ φάσμα πολιτών που αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από το υπάρχον σύστημα.
Στη βραδιά της παρουσίασης, όμως, τη συνόδευσαν και άλλα πρόσωπα που αξίζει να αναφερθούν καθώς συνθέτουν ένα πολυποίκιλο παζλ. Η ηθοποιός Κατερίνα Μουτσάτσου ανέβηκε στη σκηνή και μίλησε για τις κοινωνικές πληγές των τελευταίων ετών. Ο Β. Κοκοτσάκης έστειλε μήνυμα, όπως και επιστήμονες, αγρότες και εκπρόσωποι της ομογένειας, ανάμεσά τους ο πρόεδρος των Ελλήνων της Αγίας Πετρούπολης Στράτος Σιουρδάκης, που δήλωσε έτοιμος να επιστρέψει και να αγωνιστεί.
