Με σταθερούς αλλά όχι ενιαίους ρυθμούς συνεχίζεται η καταβολή των αναδρομικών για το επίμαχο εντεκάμηνο στους συνταξιούχους που έχουν δικαιωθεί δικαστικά. Ο e-ΕΦΚΑ προχωρά στην εκτέλεση των αποφάσεων που εκδίδουν τα διοικητικά δικαστήρια σχετικά με τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και την κατάργηση των δώρων κύριας και επικουρικής ασφάλισης.
Περίπου 370.000 συνταξιούχοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας επιστροφή των περικοπών που επιβλήθηκαν από τον Ιούνιο του 2015 έως και τον Μάιο του 2016. Σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν τα προηγούμενα χρόνια, οι πληρωμές δεν πραγματοποιούνται πλέον οριζόντια, αλλά ξεχωριστά για κάθε υπόθεση, μετά την έκδοση και την εκτέλεση της σχετικής δικαστικής απόφασης.
Από τις αρχές του 2026 εφαρμόζεται νέα ηλεκτρονική διαδικασία κοινοποίησης των αποφάσεων προς τον e-ΕΦΚΑ, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την επιτάχυνση της διεκπεραίωσης και την τήρηση σειράς προτεραιότητας στις πληρωμές.
Οι δικαστικές αποφάσεις και η διαδικασία πληρωμής
Τα διοικητικά πρωτοδικεία εξακολουθούν να εξετάζουν και να εκδίδουν αποφάσεις για αγωγές που είχαν κατατεθεί τα προηγούμενα χρόνια. Με κάθε θετική απόφαση δημιουργείται υποχρέωση του ασφαλιστικού φορέα να προχωρήσει στην εκτέλεσή της, αφού ολοκληρωθούν όλες οι απαραίτητες διοικητικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις περισσότερες περιπτώσεις ο e-ΕΦΚΑ αποφεύγει πλέον να ασκεί έφεση όταν η απόφαση ευθυγραμμίζεται με τη διαμορφωμένη νομολογία. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα ποσά καταβάλλονται άμεσα.
Μετά την κοινοποίηση της απόφασης ακολουθούν ο έλεγχος των στοιχείων του δικαιούχου, η εκκαθάριση των οφειλόμενων ποσών, ο υπολογισμός των νόμιμων τόκων, η έκδοση των χρηματικών ενταλμάτων και, τέλος, η πίστωση των χρημάτων στους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Τα ποσά των αναδρομικών
Το ύψος των επιστροφών διαφοροποιείται ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο, τις περικοπές που είχαν επιβληθεί και το ποσό της σύνταξης.
Τα μεγαλύτερα ποσά αφορούν συνταξιούχους των πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών, όπου οι επιστροφές μπορούν να φθάσουν ακόμη και τα 4.004 ευρώ μεικτά, χωρίς να συνυπολογίζονται οι νόμιμοι τόκοι.
Ενδεικτικά, τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
* Συνταξιούχοι ΙΚΑ: από 410 έως 2.372 ευρώ.
* Συνταξιούχοι πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών: από 1.111 έως 4.004 ευρώ.
* Συνταξιούχοι Δημοσίου: από 727 έως 2.820 ευρώ.
* Συνταξιούχοι λοιπών επικουρικών ταμείων: από 668 έως 2.399 ευρώ.
Στα παραπάνω ποσά προστίθενται οι νόμιμοι τόκοι έως την ημερομηνία εξόφλησης, αυξάνοντας το συνολικό ποσό που λαμβάνει κάθε δικαιούχος.
### Ποιοι δικαιούνται τις επιστροφές
Δικαιούχοι είναι αποκλειστικά όσοι είχαν καταθέσει αγωγές για το επίμαχο εντεκάμηνο, διεκδικώντας την επιστροφή των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις και την επαναφορά των δώρων κύριας και επικουρικής σύνταξης για το διάστημα από τις 11 Ιουνίου 2015 έως τις 12 Μαΐου 2016.
Το πλαίσιο έχει πλέον διαμορφωθεί από τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης και τις νομοθετικές παρεμβάσεις που ακολούθησαν, με αποτέλεσμα οι εκκρεμείς υποθέσεις να αφορούν μόνο όσους είχαν επιλέξει εγκαίρως τη δικαστική οδό.
Γιατί τα καθαρά ποσά είναι χαμηλότερα
Το ποσό που καταλήγει στον τραπεζικό λογαριασμό κάθε συνταξιούχου είναι μικρότερο από το μεικτό ποσό που αναγράφεται στη δικαστική απόφαση, καθώς αφαιρούνται οι προβλεπόμενες κρατήσεις και οι φορολογικές επιβαρύνσεις.
Συγκεκριμένα, παρακρατούνται η εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης, ο φόρος που αναλογεί στα αναδρομικά, η φορολόγηση των τόκων και, όπου προβλέπεται, το σχετικό χαρτόσημο. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται και η υποβολή τροποποιητικών φορολογικών δηλώσεων για τα έτη στα οποία αντιστοιχούν τα ποσά.
Τι ισχύει για τους κληρονόμους
Ιδιαίτερη διαδικασία προβλέπεται όταν ο δικαιούχος συνταξιούχος έχει αποβιώσει. Οι νόμιμοι κληρονόμοι μπορούν να εισπράξουν τα επιδικασθέντα ποσά, αρκεί να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό μη αποποίησης κληρονομιάς, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης όπου απαιτείται, καθώς και τα υπόλοιπα νομιμοποιητικά έγγραφα που προβλέπει η διαδικασία.
Ηλεκτρονική διαδικασία για ταχύτερες πληρωμές
Στο πλαίσιο της επιτάχυνσης των διαδικασιών, ο e-ΕΦΚΑ έχει ενεργοποιήσει ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα για την κοινοποίηση των δικαστικών αποφάσεων που επιδικάζουν αναδρομικά. Η νέα διαδικασία επιτρέπει την ηλεκτρονική παρακολούθηση των υποθέσεων, περιορίζει τη γραφειοκρατία και συμβάλλει στην τήρηση της σειράς προτεραιότητας κατά την εκτέλεση των πληρωμών.
Παράλληλα, ο ασφαλιστικός φορέας συνεχίζει τις τακτικές καταβολές αναδρομικών που αφορούν επανυπολογισμούς συντάξεων, εκκαθαρίσεις και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων.
Δεν μπορούν πλέον να προσφύγουν νέοι δικαιούχοι
Οι συνταξιούχοι που δεν είχαν καταθέσει αγωγή έως τον Ιούλιο του 2020 δεν μπορούν πλέον να διεκδικήσουν δικαστικά τις αντισυνταγματικές περικοπές του επίμαχου εντεκαμήνου, καθώς οι σχετικές αξιώσεις θεωρούνται παραγεγραμμένες, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 4734/2020.
Ενδεικτικά παραδείγματα
* Συνταξιούχος του ΙΚΑ με επικουρική σύνταξη που μειώθηκε από 600 σε 280 ευρώ μπορεί να λάβει αναδρομικά που προσεγγίζουν τις 2.000 ευρώ.
* Χαμηλοσυνταξιούχος του ΙΚΑ, με επικουρική που περιορίστηκε από 190 σε 150 ευρώ, δικαιούται περίπου 430 έως 450 ευρώ.
* Συνταξιούχος πρώην ΔΕΚΟ ή τράπεζας, του οποίου η επικουρική μειώθηκε από 920 σε 500 ευρώ, μπορεί να εισπράξει ποσό που υπερβαίνει τις 4.000 ευρώ.
* Συνταξιούχος του Δημοσίου με μείωση της επικουρικής από 470 σε 285 ευρώ δικαιούται περίπου 2.000 ευρώ.
* Συνταξιούχος λοιπών επικουρικών ταμείων, όπως Εμποροϋπαλλήλων, Ηλεκτροτεχνιτών, Αρτοποιών, Δικηγόρων ή ΕΡΤ, με μείωση από 450 σε περίπου 275 ευρώ, μπορεί να λάβει αναδρομικά που προσεγγίζουν τις 1.900 ευρώ.
