Τον κώδωνα του κινδύνου για την ασφάλεια των μονάδων ανακύκλωσης και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι συνεχείς πυρκαγιές στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον κρούει η ανεξάρτητη βουλευτής Βοιωτίας Γιώτα Πούλου, καταθέτοντας Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ανάπτυξης και Υγείας.
Αφορμή αποτέλεσαν οι πρόσφατες μεγάλες πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης, στον Ασπρόπυργο και στη Λάρισα, οι οποίες, σύμφωνα με τη βουλευτή, έρχονται να προστεθούν σε ακόμη εννέα αντίστοιχα περιστατικά που καταγράφηκαν το προηγούμενο έτος. Όπως επισημαίνεται στην κοινοβουλευτική παρέμβαση, η συχνότητα αυτών των συμβάντων δεν επιτρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά, αλλά αναδεικνύει ένα σοβαρό διαρθρωτικό πρόβλημα στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης αποβλήτων.
Κίνδυνοι από τη συσσώρευση ανακυκλώσιμων υλικών
Στην Ερώτηση υποστηρίζεται ότι η περιορισμένη απορρόφηση των δευτερογενών πρώτων υλών από την ελληνική αγορά, η έλλειψη επαρκών υποδομών τελικής αξιοποίησης και η χαμηλή ζήτηση οδηγούν σε μεγάλες ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών που παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στις εγκαταστάσεις.
Η υπερσυσσώρευση πλαστικών, χαρτιού, ελαστικών και άλλων εύφλεκτων υλικών αυξάνει σημαντικά το πυροθερμικό φορτίο, δυσχεραίνει την κατάσβεση σε περίπτωση πυρκαγιάς και, σύμφωνα με τη βουλευτή, μετατρέπει πολλές μονάδες ανακύκλωσης σε εγκαταστάσεις υψηλού κινδύνου. Παράλληλα επισημαίνεται ότι οι νέες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για την κυκλική οικονομία ενδέχεται να εντείνουν περαιτέρω το πρόβλημα, εφόσον δεν συνοδευτούν από τις απαραίτητες υποδομές αξιοποίησης των ανακυκλώσιμων υλικών.
Ερωτήματα για τους ελέγχους και την πυροπροστασία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών. Η βουλευτής ζητά να διευκρινιστεί:
- αν είχαν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενοι περιβαλλοντικοί και πυροσβεστικοί έλεγχοι,
- αν τηρούνταν οι εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι και τα όρια αποθήκευσης,
- αν λειτουργούσαν τα συστήματα ενεργητικής πυροπροστασίας, όπως πυρανίχνευση, sprinklers και πυροσβεστικά δίκτυα,
- αν υπήρξαν παραβάσεις ή κυρώσεις στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις πριν από τις πυρκαγιές.
Παράλληλα προτείνεται η εξέταση υποχρεωτικής εγκατάστασης σύγχρονων συστημάτων έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιάς, όπως θερμικές κάμερες και αυτόματα συστήματα πυρόσβεσης, στις εγκαταστάσεις που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου.
Εκτός SEVESO οι περισσότερες μονάδες
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που αναδεικνύεται αφορά το θεσμικό πλαίσιο. Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική παρέμβαση, οι περισσότερες μονάδες ανακύκλωσης δεν υπάγονται σήμερα στο καθεστώς της ευρωπαϊκής Οδηγίας SEVESO III, καθώς αυτή βασίζεται κυρίως στις ποσότητες επικίνδυνων χημικών ουσιών και όχι στον συνολικό κίνδυνο που μπορεί να δημιουργεί η αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων εύφλεκτων ανακυκλώσιμων υλικών.
Η βουλευτής ζητά να εξεταστεί η αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο πραγματικός κίνδυνος για εργαζόμενους, κατοίκους και περιβάλλον.
Ζητούνται μετρήσεις και όλα τα πορίσματα
Με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητείται από την κυβέρνηση να καταθέσει:
- τα πορίσματα πραγματογνωμοσύνης και τις ανακριτικές εκθέσεις για τις πυρκαγιές,
- τις τελευταίες εκθέσεις ελέγχου των αρμόδιων υπηρεσιών,
- τυχόν πρόστιμα ή κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις,
- τα αποτελέσματα μετρήσεων για διοξίνες, βαρέα μέταλλα, PM2.5, PM10 και άλλους ατμοσφαιρικούς ρύπους,
- καθώς και κάθε μελέτη ή υπηρεσιακό έγγραφο που αφορά τη συσσώρευση ανακυκλώσιμων υλικών, την επάρκεια των υποδομών και την εκτίμηση κινδύνου πυρκαγιάς στις εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων.
Η παρέμβαση καταλήγει ότι η επανάληψη αντίστοιχων περιστατικών καταδεικνύει την ανάγκη συνολικής αξιολόγησης του τρόπου λειτουργίας του συστήματος ανακύκλωσης, της αποτελεσματικότητας των ελέγχων και της επάρκειας των υποδομών, με στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
