Μαύρα σύννεφα μαζεύονται στο θέμα της ανακύκλωσης για τους δήμους καθώς στο επίκεντρο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) βρίσκεται η υπόθεση των λεγόμενων «Πολυκέντρων Ανακύκλωσης», μετά από αιφνιδιαστικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στις εγκαταστάσεις της εταιρείας ΤΕΧΑΝ, η οποία έχει προμηθεύσει δεκάδες δήμους και φορείς της χώρας με τα συγκεκριμένα συστήματα ανακύκλωσης.
Στην υπόθεση αναφέρθηκε και το OPEN TV το οποίο φιλοξένησε και τον Δήμαρχο Νεάπολης Συκεών κ. Σίμο Δανιηλίδη. Ο κ. Δανιηλίδης ήταν από τους πρώτους και ελάχιστους δημάρχους που είχε αναδείξει το θέμα και μάλιστα είχε προειδοποιήσει και τους συναδέλφους του δημοσίως σε πολλές ημερίδες και fora.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, η έρευνα πραγματοποιείται με εντολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και εκτελέστηκε από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., η οποία πραγματοποίησε εφόδους σε εγκαταστάσεις της εταιρείας σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο. Κατά τη διάρκεια των ερευνών κατασχέθηκαν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, σκληροί δίσκοι, συμβάσεις και εταιρικά αρχεία, τα οποία αναμένεται να εξεταστούν στο πλαίσιο της δικαστικής διερεύνησης.
Αντικείμενο της έρευνας αποτελούν, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, οι συμβάσεις προμήθειας των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» προς δήμους και άλλους δημόσιους φορείς, καθώς και η διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων που χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότησή τους (Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης λέω δανεισμού από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει εάν υπήρξαν υπερκοστολογήσεις, παρατυπίες στις διαδικασίες ανάθεσης ή άλλες πράξεις που ενδέχεται να ζημίωσαν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, ελέγχονται στοιχεία που αφορούν τις συμφωνίες πώλησης των συστημάτων προς δήμους, καθώς και συμβάσεις προβολής και επικοινωνίας που συνδέονταν με το έργο.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε δημόσια ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, ο ίδιος είχε προειδοποιήσει εδώ και χρόνια για το υψηλό κόστος προμήθειας των «Σπιτιών Ανακύκλωσης», υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχα συστήματα καλύτερης ποιότητας θα μπορούσαν να αποκτηθούν με κόστος περίπου 60.000 – 70.000 ευρώ, ενώ τα συγκεκριμένα προμηθεύονταν σε τιμές που έφθαναν περίπου τις 380.000 ευρώ. Ο κ. Δανιηλίδης έχει επίσης δηλώσει ότι η συμμετοχή των δήμων στο σχετικό πρόγραμμα συνδεόταν με την προμήθεια των συγκεκριμένων συστημάτων και ότι δεν γινόταν δεκτή η επιλογή προμήθειας μέσω ανοικτού διαγωνισμού άλλου εξοπλισμού. Τα χρήματα προέρχοναν από το Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης και σύμφωνα με τον κ. Δανιηλίδη υψηλά ιστάμενοι κανόνιζαν αν ένας δήμος ήθελε να πάρει τον εξοπλισμό της επιλογής του η πρόταση να κόβεται.
Ο δήμαρχος υποστήριξε ακόμη ότι, εφόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναγνωρίσει τις σχετικές δαπάνες ως επιλέξιμες, το οικονομικό βάρος ενδέχεται να μετακυλιστεί στους δήμους και κατ’ επέκταση στους δημότες μέσω των ανταποδοτικών τελών διότι οι συμβάσεις και η ανάληψη υποχρέωσης είναι υπογεγραμμένα.
Ο κ. Δανιηλίδης επεσήμανε ότι το θέμα παρέμενε επί χρόνια κάτω από τα ραντάρ της δημοσιότητας καθώς «συγκεκριμένα ΜΜΕ είχαν ταϊστεί» ή ότι «απέκρυπταν το γεγονός».
Έρευνα χωρίς ακόμη άσκηση διώξεων
Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημα ποινικές διώξεις ούτε έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της συλλογής και αξιολόγησης αποδεικτικού υλικού από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία είναι αρμόδια για τη διερεύνηση αδικημάτων που αφορούν απάτη, διαφθορά ή άλλες παραβάσεις εις βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πολιτικές διαστάσεις
Η εξέλιξη έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή ζητώντας εξηγήσεις για την υπόθεση, επισημαίνοντας την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και ζητώντας ενημέρωση για τις συμβάσεις και τη χρηματοδότηση των έργων.
Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα των «Σπιτιών Ανακύκλωσης» είχε απασχολήσει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη από το 2024, όταν είχε κατατεθεί σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση για το θεσμικό πλαίσιο εγκατάστασής τους και τη νομιμότητα των διαδικασιών που ακολουθήθηκαν.
Αναμένονται οι επόμενες κινήσεις της EPPO
Η ολοκλήρωση της ανάλυσης των κατασχεθέντων ψηφιακών και έντυπων αρχείων αναμένεται να καθορίσει τα επόμενα βήματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Εφόσον προκύψουν επαρκείς ενδείξεις τέλεσης αδικημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, η EPPO μπορεί να προχωρήσει στην άσκηση ποινικών διώξεων σύμφωνα με τις αρμοδιότητές της.
Η υπόθεση θεωρείται μία από τις σημαντικότερες έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με έργα ανακύκλωσης που χρηματοδοτήθηκαν από ευρωπαϊκά προγράμματα και αναμένεται να απασχολήσει τόσο τη Δικαιοσύνη όσο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση το επόμενο διάστημα.
Δεν είναι όμως μόνο οι ποινικές διώξεις που εμπλέκουν δημάρχους, υπογράφοντες των επιτροπών παραλαβής και υπεύθυνους της Διαχειριστικής αρχής. Είναι και τα χρήματα που πρέπει να επιστραφούν. Υπάρχουν αρκετοί δήμοι που έχουν κάνει απ΄ευθείας αγορές 2 και 3 εκατομμυρίων αλλά υπάρχει και η Περιφέρεια Αττικής που έχει κάνει αγορά άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ και αυτό επιβαρύνει αναλογικά όλους τους δήμους μέσω ΕΔΣΝΑ.
Εντωμετξύ το σύστημα της ανατοποδοτικής ανακύκλωσης με τα σπιτάκια δεν φαίνεται να αποδίδει καθώς η ανακύκλωση παραμένει κάτω από το 20% εδώ και πολλά χρόνια.
