Νέες οδηγίες για τους παραγωγούς που μετακινούν καθημερινά προϊόντα σε λαϊκές, αλλά και για τους ελαιοπαραγωγούς που παραδίδουν τον ελαιόκαρπο στα ελαιοτριβεία εξέδωσε η ΑΑΔΕ καθώς από τις 12 Οκτωβρίου ενεργοποιείται υποχρεωτικά η δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης αποθεμάτων.
Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει τις διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής των προϊόντων. Έως τότε η διαβίβαση των συγκεκριμένων δεδομένων στο myDATA παραμένει προαιρετική, ενώ η πρώτη φάση, η οποία αφορά την έκδοση και τη διαβίβαση των παραστατικών, εφαρμόζεται ήδη υποχρεωτικά από την 1η Δεκεμβρίου 2025.
Υποχρεωτικά ψηφιακά παραστατικά
Ο παραγωγός που μεταφέρει τα προϊόντα του από την έδρα ή την αγροτική του εκμετάλλευση προς τη λαϊκή αγορά πρέπει να εκδίδει Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Μέχρι και τις 11 Οκτωβρίου το παραστατικό εκδίδεται χειρόγραφα. Από τις 12 Οκτωβρίου, όμως, η έκδοσή του γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακή.
Όταν ένα μέρος των προϊόντων δεν πωληθεί στη λαϊκή, ο παραγωγός δεν χρειάζεται να εκδώσει νέο παραστατικό για να επιστρέψει τα αδιάθετα προϊόντα στην εγκατάστασή του. Η επιστροφή καλύπτεται από το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο με το οποίο έγινε η αρχική μεταφορά χωρις ενημέρωση του δελτίου με τις ποσότητες που πωλήθηκαν στη διάρκεια της ημέρας. Όταν τα αδιάθετα προϊόντα φτάσουν ξανά στην εγκατάσταση εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, στο οποίο αποτυπώνεται η ποσότητα που επέστρεψε.
Για τους εμπόρους
Για τους παραγωγούς που συμμετέχουν διαδοχικά σε περισσότερες λαϊκές αγορές, χωρίς να επιστρέφουν ενδιάμεσα στην έδρα, δεν απαιτείται διαφορετικό δελτίο για κάθε αγορά. Ολόκληρη η διαδρομή μπορεί να καλυφθεί από το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο, αρκεί σε αυτό να έχουν αναγραφεί εξαρχής όλες οι λαϊκές στις οποίες πρόκειται να συμμετάσχει ο παραγωγός. Μετά την ολοκλήρωση της διαδρομής, εφόσον απομένουν προϊόντα, εκδίδεται στην εγκατάσταση Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Ανάλογη δυνατότητα παρέχεται στους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων που προμηθεύονται τα εμπορεύματά τους από χονδρεμπόρους. Η μεταφορά και η επιστροφή για περισσότερες υπαίθριες αγορές μπορεί να καλύπτεται από το ψηφιακό παραστατικό αγοράς του προμηθευτή.
Για τους πωλητές βιομηχανικών ή βιοτεχνικών ειδών που διατηρούν παράλληλα κατάστημα προβλέπεται απαλλαγή από την έκδοση ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι τα τιμολόγια εκδίδονται χωριστά για τα εμπορεύματα που προορίζονται για τις υπαίθριες αγορές.
Ελαιοτριβεία και απαλλαγή

Ειδικό μεταβατικό καθεστώς ισχύει για ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είχαν τζίρο έως 200.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2022. Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί εξακολουθούν να απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο έως και τις 11 Οκτωβρίου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το ελαιοτριβείο να εκδίδει κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής. Από τις 12 Οκτωβρίου, μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ενεργοποιείται και για τη συγκεκριμένη κατηγορία η ψηφιακή διαδικασία.
Η ΑΑΔΕ επιτρέπει επίσης το παραστατικό διακίνησης ενός αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο, δηλαδή από τον έμπορο, τον συνεταιρισμό ή το ελαιοτριβείο με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η δυνατότητα ισχύει ακόμη και όταν το φορτίο μεταφέρεται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.
Εξαιρέσεις
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής όταν μεταφέρουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους.
Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό όταν αγροτικά προϊόντα μεταφέρονται μεταξύ χωραφιών, στάβλων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων και αποθηκευτικών χώρων που ανήκουν στον ίδιο παραγωγό, εφόσον η απόσταση δεν υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα.
Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή αδυναμίας σύνδεσης στο διαδίκτυο, η μεταφορά δεν σταματά. Το παραστατικό εκδίδεται με ειδική ένδειξη απώλειας σύνδεσης και διαβιβάζεται όταν αποκατασταθεί η χρήση του myDATAapp.
