Του Κίμωνα Αποστολόπουλου,
Οικονομολόγος, ιδιοκτήτης της Φάρμα Φαέθων
Η ελληνική ύπαιθρος, και ειδικότερα περιοχές με βαθιά παραδοσιακή παραγωγή όπως η Θεσσαλία και η Δυτική Ελλάδα, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή υπαρξιακή κρίση. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, σχετικά με την επέλαση εταιρειών παραγωγής εργαστηριακού και τρισδιάστατα εκτυπωμένου (3D) «κρέατος», φέρνουν στο φως μια σκληρή πραγματικότητα: το παγκόσμιο μοντέλο διατροφής αλλάζει ραγδαία, την ίδια ώρα που η εγχώρια κτηνοτροφία αφήνεται αθωράκιστη στην τρομερή δίνη των επιζωοτιών.
Η αντίφαση των ευρωπαϊκών πολιτικών προκαλεί ορθά το κοινό αίσθημα και τους παραγωγούς. Από τη μία πλευρά, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμμένει σε ένα άκαμπτο γραφειοκρατικό πρωτόκολλο που απαγορεύει τη χρήση προληπτικών εμβολίων για την ευλογιά ή την πανώλη, επιβάλλοντας τη θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων παραγωγικών ζώων. Η πολιτική αυτή, που σκοπό έχει υποτίθεται να προστατεύσει το εξαγωγικό στάτους των προϊόντων, καταλήγει να αφανίζει το ίδιο το ζωικό κεφάλαιο. Πάνω από 500.000 ζώα έχουν χαθεί τα τελευταία χρόνια από φυσικές καταστροφές και ασθένειες, αδειάζοντας τις στάνες και ερημώνοντας την περιφέρεια.
Από την άλλη πλευρά, με την επίκληση της κλιματικής κρίσης και της προστασίας του περιβάλλοντος, ανοίγει διάπλατα η πόρτα της αγοράς για τις λεγόμενες «εναλλακτικές πρωτεΐνες». Ήδη, χιλιάδες εστιατόρια στην Ευρώπη σερβίρουν φυτικά υποκατάστατα κρέατος από 3D εκτυπωτές, ενώ και στην Ελλάδα (όπως στον Βόλο) νεοφυείς επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται για την παραγωγή πρωτεϊνούχων εντόμων που προορίζονται για ζωοτροφές.Το ερώτημα είναι εύλογο: Πώς εξηγείται η σπουδή για την αδειοδότηση της διατροφικής μετάλλαξης, όταν την ίδια στιγμή στερείται από τον Έλληνα κτηνοτρόφο το δικαίωμα να προστατεύσει το κοπάδι του με ένα εμβόλιο που αποδεδειγμένα δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο για τον καταναλωτή;
Η απάντηση κρύβεται στο θεσμικό και παραγωγικό κενό που δημιουργείται. Όταν η εγχώρια παραγωγή μειώνεται, η Φέτα και τα ελληνικά τυριά ακριβαίνουν για τον πολίτη και χάνουν μερίδια διεθνώς, το κενό στα ράφια των σούπερ μάρκετ δεν θα καλυφθεί μόνο από τις αμφιβόλου ποιότητας εισαγωγές των χωρών της Mercosur. Θα καλυφθεί από τα «νέα προϊόντα» που θα πλασαριστούν ως ηθικά, φιλοζωικά και περιβαλλοντικά ανώτερα.Αν η πολιτεία δεν παρέμβει άμεσα με γενναία οικονομική στήριξη, ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου και πίεση στις Βρυξέλλες για αλλαγή της στρατηγικής αντιμετώπισης των ασθενειών, η παραδοσιακή κτηνοτροφία θα σβήσει. Και μαζί της θα χαθεί η γαστρονομική μας ταυτότητα, η οικονομία της υπαίθρου και η διατροφική μας αυτάρκεια.
