Σε διαρκή διαπραγμάτευση με το οικονομικό επιτελείο και τα συναρμόδια υπουργεία βρίσκεται η ΚΕΔΕ, θέτοντας πλέον συγκεκριμένα ποσά και χρηματοδοτικά εργαλεία στο τραπέζι για την οικονομική βιωσιμότητα των Δήμων. Νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για δημοτικές υποδομές, έκτακτη χρηματοδότηση, ενεργειακό κόστος, τέλος ταφής και χρέη των ΔΕΥΑ βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.
Αναλυτική ενημέρωση για τις διαπραγματεύσεις της ΚΕΔΕ με την κυβέρνηση έκανε στο Διοικητικό Συμβούλιο ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, παρουσιάζοντας τόσο όσα συζητήθηκαν στις συναντήσεις με το οικονομικό επιτελείο όσο και τα μέτωπα που παραμένουν ανοιχτά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με τους Υπουργούς Πιερρακάκη, Λιβάνιο, Πετραλιά, Οικονόμου και Παπασταύρου.
Η οικονομική κατάσταση των Δήμων αποτελεί πλέον κεντρικό θέμα στις επαφές της ΚΕΔΕ με την κυβέρνηση. Η Ένωση έχει καταθέσει στο οικονομικό επιτελείο υπόμνημα στο οποίο περιλαμβάνονται η αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, η δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για τις τοπικές υποδομές και μέτρα περιορισμού του ενεργειακού κόστους. Η ΚΕΔΕ υπολογίζει ότι το λειτουργικό κόστος των Δήμων το 2025 έφθασε περίπου τα 5,34 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση για το 2026 κινείται κοντά στα 2,9 δισ. ευρώ, με την ίδια να υπολογίζει χρηματοδοτικό κενό περίπου 2,44 δισ. ευρώ.
Νέο πρόγραμμα τύπου «Τρίτσης» για τις δημοτικές υποδομές
Ένα από τα βασικότερα αιτήματα που έθεσε η ΚΕΔΕ είναι η δημιουργία ενός νέου, εμπροσθοβαρούς αναπτυξιακού προγράμματος, αντίστοιχης λογικής με το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης».
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σταθερό χρηματοδοτικό εργαλείο μέσα από το οποίο οι Δήμοι θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν έργα που σήμερα δυσκολεύονται να καλύψουν από τους προϋπολογισμούς τους, όπως:
- συντήρηση και αποκατάσταση του εσωτερικού οδικού δικτύου,
- αθλητικές εγκαταστάσεις,
- αγροτική και δασική οδοποιία,
- δημοτικές και σχολικές υποδομές,
- έργα τοπικής ανάπτυξης και άλλες βασικές υποδομές.
- Η δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για τις υποδομές αποτελεί ήδη μία από τις επίσημες διεκδικήσεις που έχει καταθέσει η ΚΕΔΕ προς την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Λάζαρου Κυρίζογλου στο Δ.Σ., η ΚΕΔΕ πρότεινε να αξιοποιηθεί για τον σκοπό αυτό μέρος των συσσωρευμένων πόρων του Πράσινου Ταμείου, με ένα αρχικό ποσό της τάξης των 500-600 εκατ. ευρώ.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ επικαλέστηκε την ενημέρωση που είχε γίνει στη Βουλή από τον πρόεδρο του Πράσινου Ταμείου Γιάννη Ανδρουλάκη για τα οικονομικά μεγέθη του Ταμείου. Η παρουσία του κ. Ανδρουλάκη και του κ. Κυρίζογλου σε κοινή συνεδρίαση των αρμόδιων κοινοβουλευτικών επιτροπών για τον ρόλο του Πράσινου Ταμείου στην περιφερειακή ανάπτυξη καταγράφεται επισήμως από τη Βουλή ότι υπάρχουν σήμερα στο Ταμείο διαθέσιμα πλέον των 5 δις.
Η λογική της πρότασης της ΚΕΔΕ είναι ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα δεν θα δημιουργούσε άμεσα το σύνολο της δημοσιονομικής επιβάρυνσης. Θα απαιτούνταν πρώτα η προετοιμασία μελετών, η υποβολή και αξιολόγηση προτάσεων, οι δημοπρατήσεις και στη συνέχεια η εκτέλεση των έργων. Συνεπώς, οι εκταμιεύσεις θα κατανέμονταν σε περισσότερα οικονομικά έτη.
Κατά τον κ. Κυρίζογλου, ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος αντιμετωπίζει θετικά τη συζήτηση για ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο.
Στο τραπέζι έκτακτη χρηματοδότηση τον Οκτώβριο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη με το οικονομικό επιτελείο για πρόσθετη χρηματοδότηση των Δήμων μέσα στον Οκτώβριο. Στη συνάντηση της ΚΕΔΕ με την οικονομική ηγεσία συζητήθηκε πακέτο οικονομικής ενίσχυσης, ως πρόσθετη απόδοση πόρων προς τους Δήμους της τάξης των 150 εκατ. ευρώ.
Στην ενημέρωση προς το Δ.Σ. έγινε ειδικότερα λόγος για περίπου: 35 εκατ. ευρώ από το Τέλος Ταφής, καθώς και περίπου 80 εκατ. ευρώ από πόρους του Υπουργείου Εσωτερικών για την αύξηση του ενεργειακού κόστους, ώστε μαζί με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις να διαμορφωθεί η έκτακτη χρηματοδότηση. Η ΚΕΔΕ, ωστόσο, επιμένει ότι μια εφάπαξ ενίσχυση δεν λύνει το δομικό πρόβλημα των δημοτικών οικονομικών.
Η νέα πίεση από καύσιμα, ρεύμα και φυσικό αέριο
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η διαπραγμάτευση γύρω από το ενεργειακό κόστος, καθώς η ΚΕΔΕ θεωρεί ότι οι μέχρι σήμερα υπολογισμοί δεν αποτυπώνουν το σύνολο της επιβάρυνσης. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, υπολογίστηκε πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 35 εκατ. ευρώ για καύσιμα για την περίοδο από την αρχή του 2026 έως τις 31 Αυγούστου. Η ΚΕΔΕ αντιτείνει όμως ότι το πραγματικό ενεργειακό κόστος των Δήμων δεν περιορίζεται στη βενζίνη και το πετρέλαιο των δημοτικών οχημάτων.
Περιλαμβάνει επίσης: ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, θέρμανση δημοτικών και σχολικών κτιρίων, φωτισμό, αντλιοστάσια, αθλητικές εγκαταστάσεις και το σύνολο των ενεργοβόρων δημοτικών υπηρεσιών.
Ήδη η ΚΕΔΕ έχει θέσει επισήμως τη μείωση του ενεργειακού κόστους ως μία από τις βασικές οικονομικές της διεκδικήσεις. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή οι προϋπολογισμοί του 2026 καταρτίστηκαν το 2025 με εντελώς διαφορετικές παραδοχές για τις τιμές της ενέργειας. Για τον λόγο αυτό η Ένωση ζητά πλέον τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης της ενεργειακής επιβάρυνσης των Δήμων, ώστε οι μεταβολές στις τιμές να καταγράφονται και να μπορεί να προσδιορίζεται εγκαίρως το πρόσθετο κόστος για τους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Η πρόταση συνδέεται με το ευρύτερο αίτημα της ΚΕΔΕ για μόνιμο μηχανισμό παρακολούθησης και κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων της Αυτοδιοίκησης.
Τέλος ταφής: Η ΚΕΔΕ ζητά την επιστροφή των χρημάτων
Δεύτερο μεγάλο ανοιχτό μέτωπο αποτελεί το τέλος ταφής απορριμμάτων. Η νομοθεσία προβλέπει ότι το 85% των σχετικών πόρων επιστρέφει ανταποδοτικά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για δράσεις και έργα ανακύκλωσης, ενώ το υπόλοιπο 15% προορίζεται για έργα αποκατάστασης χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων. Ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση του κ. Κυρίζογλου, η εφαρμογή του προγράμματος επιστροφής των πόρων έχει καθυστερήσει. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, έχει δεσμευτεί για συνάντηση με την Ένωση μέσα στον Σεπτέμβριο προκειμένου να εξεταστεί το θέμα. Η ΚΕΔΕ πιέζει ώστε οι πόροι που έχουν εισπραχθεί να επιστρέψουν στην Αυτοδιοίκηση με χρηματοδότηση για εξοπλισμό και υποδομές ανακύκλωσης, όπως απορριμματοφόρα ανακύκλωσης, κάδους και σχετικά συστήματα διαχείρισης αποβλήτων. Το ζήτημα είναι και χρονικό. Ακόμη και αν οι σχετικές αποφάσεις υπογραφούν άμεσα, θα ακολουθήσουν διαγωνιστικές διαδικασίες, δημοπρατήσεις, πιθανές ενστάσεις και χρόνος παράδοσης του εξοπλισμού. Για αυτό η ΚΕΔΕ ζητά να κινηθούν γρήγορα οι διαδικασίες.
ΔΕΥΑ: Τα 250 εκατ. και η διαφωνία της ΚΕΔΕ
Ένα ακόμη κρίσιμο κεφάλαιο αφορά τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Στη συζήτηση τέθηκε σχέδιο χρηματοδότησης της τάξης των 250 εκατ. ευρώ, με στόχο να διευκολυνθεί η ρύθμιση των χρεών των ΔΕΥΑ και στη συνέχεια να ανοίξει η συζήτηση για χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ΚΕΔΕ διαφωνεί με τη σύνδεση των δύο διαδικασιών. Η θέση που παρουσίασε ο κ. Κυρίζογλου είναι ότι η μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί η οικονομική εξυγίανση όλων των ΔΕΥΑ, καθώς η διαδικασία μπορεί να είναι διαφορετική για κάθε επιχείρηση και να διαρκέσει μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η οικονομική εξυγίανση δεν μπορεί να αφορά αποκλειστικά τα χρέη προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Μία ΔΕΥΑ μπορεί να έχει ταυτόχρονα υποχρεώσεις προς προμηθευτές, αναδόχους ή για έργα δικτύων. Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει συνεπώς ότι απαιτείται συνολική αντιμετώπιση των υποχρεώσεων, ώστε η χρηματοδότηση να μην καλύψει μόνο μία κατηγορία χρέους και λίγα χρόνια αργότερα οι επιχειρήσεις να βρεθούν ξανά στην ίδια οικονομική κατάσταση.
Η διαπραγμάτευση συνεχίζεται
Η συνάντηση της ΚΕΔΕ με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και την οικονομική ηγεσία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας σειράς επαφών για τα οικονομικά της Αυτοδιοίκησης. Ο κ. Πιερρακάκης παρέλαβε το υπόμνημα της ΚΕΔΕ και είχε δεσμευθεί για νέα συζήτηση μέσα στον Σεπτέμβριο.
Η ίδια η ΚΕΔΕ έχει δηλώσει ότι μεταφέρει πλέον στο επίκεντρο της διεκδίκησής της τους πόρους, το λειτουργικό και ενεργειακό κόστος και τη δυνατότητα των Δήμων να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους με οικονομική αυτοτέλεια. Στη συνεδρίαση της 16ης Σεπτεμβρίου στη Σκιάθο επανέλαβε ότι θα συνεχίσει θεσμικά τις παρεμβάσεις της για τους πόρους της Αυτοδιοίκησης. Τα 150 εκ ως έκτακτη επιχορήγηση μάλλον εξασφαλίστηκαν αλλά το επόμενο διάστημα θα δείξει ποια από τα αιτήματα θα μετατραπούν από πολιτικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες αποφάσεις χρηματοδότησης.
Για την ΚΕΔΕ, πάντως, η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον σε μία ακόμη έκτακτη επιχορήγηση. Το βασικό αίτημα είναι ένα μόνιμο και προβλέψιμο οικονομικό πλαίσιο που θα συνδέει τις αρμοδιότητες των Δήμων με τους πραγματικούς πόρους που απαιτούνται για την άσκησή τους, καθώς και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία ώστε να μπορούν να συντηρούν και να αναβαθμίζουν τις βασικές υποδομές των πόλεων.
