Οριστικό λουκέτο μπαίνει σύντομα, στο Κέντρο Περίθαλψης Παιδιών με αναπηρία στα Λεχαινά Ηλείας, στο «κολαστήριο» των Λεχαινών, όπως το χαρακτήριζαν όλοι.
Κανείς μέχρι σήμερα δεν μπορεί να ξεχάσει τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης εκείνων των παιδιών που ζούσαν στο συγκεκριμένο ίδρυμα. Ξύλινα κλουβιά παντού, παιδιά δεμένα με ιμάντες για να ακινητοποιούν τα χέρια και τα πόδια τους και όλο αυτό συνοδευόταν από πλήρη απομόνωση. Δημοσιεύματα της εποχής έφεραν στο φως σκληρές εικόνες, αποκαρδιωτικές, που λύγιζαν ακόμη και τον πιο σκληρό άνθρωπο. Ακατάρτιστο προσωπικό,που απαρτιζόταν από πολύ λίγα άτομα, όπου είχαν χάσει εντελώς τον έλεγχο της διαχείρισης αυτής της τόσο ιδιαίτερης και θλιβερής κατάστασης.
Όλο αυτό παραβίασε κάθε μορφή δικαιωμάτων των παιδιών με αναπηρία που τότε βρισκόταν σε αυτό τον χώρο «φροντίδας». Έντεκα χρόνια μετά, ο εφιάλτης λαμβάνει τέλος και επιτέλους ακούγεται η παραδοχή της τότε κατάστασης, έστω και αργά, έστω και καθυστερημένα στηρίζοντας πλέον σήμερα την αποϊδρυματόποίηση.
Η Ευγενία Πετράτου Υπεύθυνη Λειτουργίας των Σ.Υ.Δ. Του Κ.Κ.Π.Π.Δ.Ε/ Προϊσταμένη στο Τμήμα Φροντίδας και Φυσικής Αποκατάστασης περιγράφει την κατάσταση που υπήρχε τότε και την μετάβαση από εκείνο το χάος σε σύγχρονες στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης.
«Δυστυχώς ζούμε σ’ ένα φτωχό κράτος που εφάρμοζε φτωχές τακτικές υποστήριξης ανθρώπων με αναπηρία. Μιλάμε για μια μεγάλη παθογένεια του συστήματος υποστήριξης των ανθρώπων. Χαίρομαι που φύγαμε από αυτό. Οι άνθρωποι αυτοί, φεύγουνε πλέον και σταματάνε την ιδυματική περίθαλψη. Επειδη είμαι και θεραπεύτρια έχω να πω πως το προσωπικό τότε εκεί ήταν πολύ λίγο, χωρίς να έχουν όλες τις απαιτούμενες γνώσεις. Η ιδρυματική διαβίωση είναι από μόνη της δύσκολη. Ο στόχος ήταν να ζήσουν καλύτερα οι άνθρωποι αυτοί και αυτό γίνεται αυτή τη στιγμή. Γίνεται σοβαρή δουλειά» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η ίδια στο tanea.gr, όλο αυτό το διάστημα γινόταν σοβαρές προσπάθειες και ενέργειες, ώστε να μπορέσουν τα άτομα αυτά που διέμεναν εντός του ιδρύματος, να καταφέρουν να βγουν από εκεί και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης.
Στόχος ήταν να μπορέσουν να κατοικούν από εδώ και στο εξής σε σύγχρονες εγκαταστάσεις κατοικιών, ανά τέσσερα άτομα και να έχουν όλη την φροντίδα που χρειάζονται ανάλογα με τα προβλήματα που έχει ο καθένας ξεχωριστά.
Οι νέες εγκαταστάσεις
«Το 2017 βγήκε μια κοινή υπουργική απόφαση που έκανε υπαγωγή στο πρόγραμμα αποΐδρυματοποίησης για το συγκεκριμένο παράρτημα. Αυτό το πρόγραμμα είχε στόχο να μπορέσουν να εφαρμόσουν τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Δηλαδή αναγνωρίζει στα άτομα με αναπηρία, το δικαίωμα να έχουν πρόσβαση σε ένα φάσμα υπηρεσιών κατ’ οίκον. Με τη χρηματοδότηση ουσιαστικά βοηθούμε τους ανθρώπους να έχουν καλύτερη ποιότητα διαβίωσης. Έχουμε ανοίξει στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης. Πλέον, πιο λίγοι άνθρωποι λοιπόν, σε μικρά σπίτια, με οικογενειακή φροντίδα, μέσα στην κοινότητα, με προσωπικό να εξυπηρετεί τις ανάγκες τους. Αυτό που είναι σημαντικό, είναι πως ζουν σε ειδικά διαμορφωμένα διαμερίσματα. Θα μπορούν να έχουν τα δικά τους αντικείμενα και τις δικές τους επιθυμίες μέσα στην κοινότητα. Ο στόχος είναι να μην μπαίνουν οι άνθρωποι στα ιδρύματα.
Το πρώην ΚΕΠΕΠ θα κλείσει μόλις φύγουν και τα τελευταία άτομα και όλο αυτό θα γίνει στο πλαίσιο της εναρμόνισης με τις Ευρωπαικές οδηγίες».
Η κα Ευγενία Πετράτου τονίζει πως οι εφιαλτικές εκείνες συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων με αναπηρία στο ίδρυμα των Λεχαινών, αποτελούν πλέον παρελθόν. Όπως ισχυρίζεται η ίδια, αυτό που έχει σημασία τώρα είναι το κάθε άτομο να μπορεί να έχει το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα αλλά και στην προσωπική ελευθερία, έστω και αυτή των μικρών καθημερινών πραγμάτων.
«Εμείς είχαμε άνθρωπο που ήταν αρκετά λειτουργικός και ονειρευόταν κάτι πολύ απλό, να έχει το δικό του κομοδίνο ώστε να βάζει τα προσωπικά του αντικείμενα μέσα. Επιθυμούσε πολύ να έχει το τηλεχειριστήριο του, ήθελε πολύ όταν παίζει ο Ολυμπιακός να πάει να δει έναν αγώνα. Αυτά δεν μπορούσε να τα κάνει. Τώρα έχει πάει σε εκατό αγώνες, έχει ένα δωμάτιο που είναι όλο Ολυμπιακός και έχει αλλάξει η ζωή του όλη. Είναι χαρούμενος και αυτό έχει σημασία».
Τα άτομα αυτά από τη μικρή ηλικία της ζωής τους, βίωσαν ακραίες συνθήκες θεσμικής κακοποίησης, εγκλεισμού και παραμέλησης. Η λειτουργία του ιδρύματος στιγματίστηκε από σοβαρές ελλείψεις. Σήμερα πλέον που τα παιδιά αυτά μεγάλωσαν και τα περισσότερα είναι ενήλικοι ένοικοι της κοινότητας όπως τους αποκαλούν, θα λάβουν τη φροντίδα, την αντιμετώπιση και τον σεβασμό όπως προβλέπεται σε αυτές τις καταστάσεις.
