Γράφει ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου
Με έκπληξη παρακολουθεί η κοινωνία μας όλα όσα εκτυλίσσονται στον θεατρικό χώρο τον τελευταίο καιρό με τις δημόσιες και μη καταγγελίες από ηθοποιούς και όχι μόνο, περί σεξουαλικής κακοποίησης, άσκησης ψυχολογικής και σωματικής βίας ακόμα και παιδεραστίας. Μετά την δημόσια καταγγελία της πρώην αθλήτριας Σοφίας Μπεκατώρου η οποία έκανε την αρχή σπάζοντας τον πάγο της ομερτά σχετικά με τον βιασμό της από παράγοντα της ομοσπονδίας της ιστιοπλοίας, αλλά και άλλων καταγγελιών που ακολούθησαν για την κατάσταση που επικρατούσε και επικρατεί στον συγκεκριμένο χώρο, ήρθε το μεγάλο τσουνάμι των αποκαλύψεων για αντίστοιχες υποθέσεις στο θέατρο.
Το δε πλήθος αυτών των αποκαλύψεων καθώς και η αναπαραγωγή τους από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δημιούργησε και εξακολουθεί να δημιουργεί στους πολίτες την αίσθηση ενός οχετού που αγγίζει ευρύτερα την κοινωνία και πλημμυρίζει με περιττώματα ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό. Και ενώ για τους παροικούντες η έκπληξη ίσως να μην είναι μεγάλη για όσα γίνονται και λέγονται, για τους πολλούς ωστόσο που πίστευαν ή ήθελαν να πιστεύουν ότι εκείνο που χαρακτηρίζει τον καλλιτεχνικό κόσμο είναι το ήθος και η πνευματική διαύγεια, όλα όσα λαμβάνουν το φως της δημοσιότητας τούτη την ώρα αποτελούν όχι μόνον έκπληξη πρώτου μεγέθους αλλά και αιτία αποκαθήλωσης ινδαλμάτων ή προτύπων, γκρεμίσματος των πεποιθήσεων και των σχηματισμένων αντιλήψεων σχετικά με πρόσωπα και πράγματα.
Μέσα στην γενικότερη αναστάτωση, στο μπάχαλο των συνεχών αποκαλύψεων, στο ζοφερό τοπίο που αναδύεται ως άλλα Σόδομα και Γόμορρα, οι περισσότεροι πολίτες αδυνατούν να εστιάσουν στην πραγματική κοινωνική αλλαγή που συντελείται σήμερα, κατά την γνώμη μου, δίνοντας σημασία κυρίως στις λεπτομέρειες των καταγγελιών και στα πρόσωπα που εκείνες αφορούν. Πέρα από την αμέριστη συμπαράστασή μας προς τα θύματα η οποία δεν θα έπρεπε καν να συζητείται ή να μπαίνει σε παιχνίδια όρων και προυποθέσεων, πέρα από την δικαστική οδό και τα αποτελέσματα της εν καιρώ για όσα καταγγελθέντα αδικήματα δεν έχουν ήδη παραγραφεί, πέρα από την δίκαια αποκαθήλωση εκείνων των προσώπων που νόμιζαν ότι εξ αιτίας της καλλιτεχνικής αξίας τους ή των γνωριμιών τους στον πολιτικό και δημοσιογραφικό χώρο ή της αλαζονείας τους, θα τελούν οι ίδιοι πάντα υπό καθεστώς προστασίας και οι επαίσχυντες πράξεις τους υπό την σκέπη της σιωπής, είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε όλοι μας τι ακριβώς συμβαίνει αυτή τη στιγμή και να πάρουμε θέση ως κοινωνικά και πολιτικά όντα σε σχέση με την ουσία των πραγμάτων.
Και η ουσία των πραγμάτων δεν είναι τόσο τα πρόσωπα και οι πράξεις ούτε τα θύματα και οι ψυχολογικές συνέπειες όσων εκείνα υπέστησαν, που βεβαίως είναι και αυτά σημαντικά, όσο το ευρύτερο κοινωνικό αποτύπωμα που αφήνουν όλα τούτα και η λεγόμενη κοινωνική ηθική που ενώ φαινομενικά πλήττεται, κατ ουσίαν μέσω του ζόφου οδηγείται σταδιακά στην απελευθέρωση και στην αλήθεια. Στην πρόοδο. Οι κοινωνίες αλλάζουν μέσα από πολύπλοκες διαδικασίες και ερεθίσματα, μέσα από υπόγειες διαδρομές που δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές μέχρι τελικά να συμβούν εκείνα τα γεγονότα που θα χαρακτηρίσουν ως επανάσταση ίσως ή ως απτή κοινωνική μεταβολή την αλλαγή του δρόμου τους.
Δεν νομίζω ότι είμαστε ως Ελληνική κοινωνία στο σημείο εκείνο των χαρακτηριστικών γεγονότων αλλά είμαι βέβαιος πως είμαστε πλέον πάνω σε ένα νέο ελπιδοφόρο μονοπάτι. Και ένα από τα δείγματα της κοινωνικής μεταστροφής είναι και αυτό που συμβαίνει τώρα στο Ελληνικό θέατρο. Καταληκτικά λοιπόν και για να γίνω σαφέστερος θα πω ότι κατά την προσωπική μου γνώμη η Ελληνική κοινωνία παρακολουθεί σήμερα την αυτοκάθαρση ενός χώρου, του θεατρικού χώρου, βρισκόμενη μέσα σε μία γενικότερη πορεία σύγχυσης και βασανιστικών συνθηκών. Η πορεία αυτή είναι βέβαιον ότι θα συνεχιστεί και ότι θα καταλήξει σε ξέφωτο.
Σε ένα ξέφωτο όπου ο επιτυχημένος θα πρέπει να αποδεικνύει πρώτα απ όλα ότι είναι άνθρωπος, σε ένα ξέφωτο όπου θα αναγνωρίζεται περισσότερο ο αγωνιστής και ο άξιος και λιγότερο ο ημέτερος και ο δημοσιοσχεσίτης, σε ένα ξέφωτο όπου η κοινωνική υποκρισία η οποία χρόνια τώρα βασιλεύει θα κατακρημνισθεί από το βάθρο της. Είναι αρκετό για να κατανοήσουμε την χρησιμότητα των παροντικών «θεατρικών δρώμενων εκτός θεάτρου», να φανταστούμε τι θα συνέβαινε αν σε όλους τους επαγγελματικούς χώρους γινόταν το ίδιο.
Φανταστείτε την κοινωνική αναστάτωση που θα δημιουργείτο αν οι δημοσιογράφοι έλεγαν αλήθειες για πρόσωπα και πράγματα του σιναφιού τους, αν οι δικηγόροι προχωρούσαν σε καταγγελίες για συμπεριφορές των υπεράνω υποψίας προσώπων του δικού τους χώρου, αν οι πολιτικοί, οι εφοριακοί, οι εκπαιδευτικοί, οι τραγουδιστές, οι ιδιωτικοί υπάλληλοι, οι πάντες έκαναν το ίδιο. Όχι, δεν θα ήταν ο ζόφος στον κύβο ούτε θα βρισκόταν η κοινωνική συνοχή σε διάλυση όπως θα ήθελαν κάποιοι να πιστεύουν.
Θα ήταν η αρχή, η ταραχώδης αρχή για την κοινωνική επανάσταση του καλού. Για την αληθινή αλλαγή. Κάτω από αυτό το πρίσμα λοιπόν θα πρέπει να δούμε ό,τι συμβαίνει σήμερα. Η στήριξή μας στους καταγγέλοντες αποτελεί και για αυτόν τον λόγο, κυρίαρχα για αυτόν τον λόγο, έναν μονόδρομο πάνω στον οποίον υποχρεούμαστε να βαδίσουμε. Δεν είναι τα σημεία των καιρών, είναι κοινωνική ανάγκη
