Hello World! Με αυτό το μήνυμα έδωσε σημάδια ζωής το πρώτο δοκιμαστικό chip του ευρωπαϊκού επεξεργαστή, γνωστό με την ονομασία EPAC 1.0, το οποίο εμφανίστηκε στην οθόνη αφού το έθεσαν σε λειτουργία στα τέλη Σεπτεμβρίου ερευνητές του Ινστιτούτου Πληροφορικής στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας στο Ηράκλειο Κρήτης. «Παραλάβαμε το τσιπ από το εργοστάσιο κατασκευής στο εξωτερικό και στη συνέχεια το υποβάλαμε σε δοκιμές, αρχικά για να δούμε εάν ανάβει και έπειτα για να “τρέξει” προγράμματα σε ένα υπολογιστικό σύστημα», αναφέρει στην «Κ» ο δρ Βασίλης Παπαευσταθίου, ερευνητής Γ΄ στο Ινστιτούτο Πληροφορικής, Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ), εξηγώντας πως ο ευρωπαϊκός επεξεργαστής αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στην προσπάθειά της να αποκτήσει τεχνολογική κυριαρχία και να απεξαρτηθεί από την εισαγωγή τέτοιων τεχνολογιών από ξένες χώρες. «Είμαι από τους βασικούς συντελεστές του ΙΤΕ στο έργο και συντονίζω τεχνικές συνεισφορές του ΙΤΕ στον τομέα σχεδίασης υλικού (hardware) αλλά και των πρώτων δοκιμών στο πρώτο chip του έργου», εξηγεί ο ίδιος. Το σημάδι ζωής που έδωσε το EPAC 1.0, που συνιστά το πρώτο αποτέλεσμα από το έργο του ευρωπαϊκού επεξεργαστή, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο όπου το παγκόσμιο εμπόριο έχει κλονιστεί από την έλλειψη επεξεργαστών, βραχυκυκλώνοντας βιομηχανίες παντού στον κόσμο και στην Ευρώπη. Η έλλειψή τους, απότοκο της πανδημικής κρίσης και της συγκέντρωσης της παραγωγής τους στα χέρια λίγων βιομηχανιών στις ΗΠΑ έχει καταστήσει την κοινοπραξία European Processor Initiative πιο επίκαιρη από ποτέ. Σε αυτή την κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχει το ΙΤΕ, έχουν λάβει μέρος 28 εταίροι από 10 χώρες της Ε.Ε., ανάμεσα στους οποίους ερευνητικοί οργανισμοί, πανεπιστήμια αλλά και εταιρείες, όπως η γαλλική Αtos, η BMW κ.ά.
Εκτός από τον ευρωπαϊκό επεξεργαστή, η Ε.Ε. έχει στόχο να αναπτύξει και ένα οικοσύστημα υπερυπολογιστών, τομέας στον οποίο η Ευρώπη επίσης υπολείπεται σε σύγκριση με άλλες χώρες. Ολα αυτά τα έργα βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα του EuroHPC, ενός προγράμματος της Ε.Ε. που έχει σκοπό την ανάπτυξη ενός αμιγώς ευρωπαϊκού επεξεργαστή αλλά και ενός οικοσυστήματος υπερυπολογιστών. Το πρόγραμμα έχει διάρκεια 8 έτη (2021-2027) και για την επίτευξη των παραπάνω στόχων έχουν δεσμευτεί 3 δισ. ευρώ από την Κομισιόν, 3 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά κράτη και 900 εκατ. από ιδιώτες.
